«ΣΚΑΡΙΜΠΕΙΑ 2023» στη Χαλκίδα - Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων

Όπως αναφέρει η ανακοίνωση που εστάλη στο EviaZoom.gr από τον Σύλλογο Φίλων του Γιάννη Σκαρίμπα:

Ο Σύλλογος Φίλοι του Γ. Σκαρίμπα με την οικονομική και τεχνική υποστήριξη του Δήμου Χαλκιδέων και του ΔΟΑΠΠΕΧ, οργανώνει στη Χαλκίδα τις αφιερωμένες στον σπουδαίο Χαλκιδαίο συγγραφέα Γιάννη Σκαρίμπα πολιτιστικές εκδηλώσεις υπό τον τίτλο «ΣΚΑΡΙΜΠΕΙΑ 2023», με έναρξη την 8η Αυγούστου.

Συγκεκριμένα τα «ΣΚΑΡΙΜΠΕΙΑ 2023» στη Χαλκίδα περιλαμβάνουν 3 ανοιχτές εκδηλώσεις:

1. Θεατρική παράσταση με το έργο του Γ. Σκαρίμπα «Θείο τραγί», στο θέατρο Ορέστη Μακρή στις 8 Αυγούστου 2023, ώρα 21.00, από το θίασο ΓΚΡΑΝ ΓΚΙΝΙΟΛ (έδρα Θεσ/νικη), με δωρεάν είσοδο.

2. Παράσταση Θεάτρου Σκιών (Καραγκιόζης, με έργο μπολιασμένο σκαριμπικά), στην πλατεία Αγ. Νικολάου απέναντι από το Αρχείο-Πολιτιστικό Κέντρο Γ. Σκαρίμπα (Λυκόφρωνος 4), στις 24 Σεπτεμβρίου, ώρα 20.30, από Καραγκιοζοπαίχτες του Πανελλήνιου Σωματείου Θεάτρου Σκιών και με δωρεάν είσοδο.

3. Μουσική παράσταση με μελοποιημένα τραγούδια του Γ. Σκαρίμπα. Ο χώρος και η ημερομηνία θα οριστικοποιηθούν το επόμενο διάστημα.

Η ιστορική δικαστική διαμάχη Σκαρίμπα - Βαλσαμά για κλοπή πνευματικών δικαιωμάτων στη κατοχική Χαλκίδα (ΦΩΤΟ)

Ίσως στις μέρες μας να μοιάζει πολυτέλεια ή και παραλογισμός, κάτω από τη ναζιστική μπότα το 1942 και με την πείνα να θερίζει, να γίνεται σημαντικό ζήτημα μία δικαστική αντιπαράθεση για θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας...

Και όμως έχει ενδιαφέρον. Πρόκειται για μία μελέτη του Δημήτρη Δεμερτζή, εκδότη της εφημερίδας «Προοδευτική Εύβοια» και αναφέρεται στη διαμάχη του Γιάννη Σκαρίμπα με τον Αργύρη Βαλσαμά.

Στις ιντερνετικές – ηλεκτρονικές εποχές μας που η διαμάχη για την πνευματική ιδιοκτησία, αποτελεί τεράστιο ζήτημα, μία ιστορική αναδρομή πάντα είναι χρήσιμη.

 

Ο Αργύρης Βαλσαμάς...

Φόντο της διαμάχης η Χαλκίδα, που οι Ιταλοί είχαν επιχειρήσει (ανεπιτυχώς) να «αξιοποιήσουν» την πείνα για να στήσουν διαδήλωση υπέρ της προσάρτησης του νησιού στην Ιταλία. To αντάρτικο δίνει τις δικές του μάχες στην περιοχή και η πείνα «ξεγελιέται» και με τη δυνατότητα πνευματικής – πολιτιστικής αντίστασης.

Ο Γιάννης Σκαρίμπας ήδη σημαντικός λογοτέχνης και εκτελωνιστής ως προς το βιοποριστικό σκέλος, αντιμετώπιζε σημαντικές δυσκολίες στο να συντηρήσει τα ανήλικα παιδιά του.

Έτσι εκδηλώθηκε κίνηση υποστήριξής του προς το Δήμο για μία ελάχιστη σύνταξη. Ο Βαλσαμάς, αριστούχος της Σχολής Καλών Τεχνών και ΕΑΜίτης (τον εκτέλεσαν με απαγχονισμό οι Γερμανοί στις 3/5/1944) και εκδότης του Ευβοϊκού Κόσμου, αλλά και της αντιστασιακής εφημερίδας «Χωρίς Φίμωτρο», σκέφτηκε να ανέβει ένα θεατρικό έργο στη Χαλκίδα και οι εισπράξεις να πάνε για ενίσχυση του Σκαρίμπα. Συνεργάστηκε με αυτόν και επέλεξαν το θεατρικό «Γυναίκα του Καίσαρα».

Εκτός από τους ερασιτέχνες ηθοποιούς θα έπαιρνε μέρος και ο ήδη γνωστός ηθοποιός Μάνος Κατράκης.

Ο Γιάννης Σκαρίμπας... 

Στην πορεία των προετοιμασιών έρχεται η ρήξη, εκφράζεται αρχικά στο θέμα των σκηνικών και ακολουθεί η αποχώρηση του Βαλσαμά και οι εκατέρωθεν κατηγορίες. Ο Βαλσαμάς κατηγορεί τον Σκαρίμπα για λογοκλοπή, ότι το θεατρικό το έχει αντιγράψει από το έργο του Σώμερσετ Μωμ «Το Βαμμένο Πέπλο», και αποχωρεί για το λόγο αυτό,  ενώ ο Σκαρίμπας τον κατηγορεί ότι ήθελε χρηματική αμοιβή.

Η δημόσια αντιπαράθεσή τους μέσα από τις εφημερίδες, οδήγησε το Σκαρίμπα να μηνύσει το Βαλσαμά για συκοφαντική δυσφήμιση και η δικαστική αντιπαράθεση να γίνει θέμα με μεγάλο ενδιαφέρον στην κατοχική Χαλκίδα.

Η δικαστική απόφαση που βγήκε στις 11/2/1943, ήταν 15 ημέρες φυλάκιση για τον Βαλσαμά, όχι για το σύνολο του κατηγορητηρίου, αλλά για κάποια σκληρά σημεία στο δημοσίευμά του, που χαρακτηρίστηκαν δυσφημιστικά σε βάρος του Σκαρίμπα. Εκ της αυτής όμως διαδικασίας το δικαστήριον δεν επείσθη ότι το γεγονός τoύτο (σ.σ. της αντιγραφής του Μωμ) είναι ψευδές», έγραφε η απόφαση.

Η υπόθεση του έργου ήταν «το υψενικό τρίγωνο»

Και ο Βαλσαμάς εκτίμησε ότι η απόφαση τον δικαίωσε, και ο Σκαρίμπας έκανε την ίδια εκτίμηση για τον εαυτό του, και τις 10.000 δραχμές για ψυχική οδύνη, που εκδικάστηκαν και τις πλήρωσε ο Βαλσαμάς, δήλωσε ότι τις προσφέρει στο ορφανοτροφείο Χαλκίδας, «υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του μακαρίτου Άγγλου συγγραφέως του Βαμμένου Πέπλου, Σώμερσετ Μωμ».

Λίγο πριν φύγει από τη ζωή ο Σκαρίμπας, δήλωσε στο Δημήτρη Δεμερτζή, ότι μετάνιωσε για το δικαστήριο που έκανε σε βάρος του Βαλσαμά, τον οποίο χαρακτήρισε λαμπρό παιδί και σπουδαίο άνθρωπο.

 
Το εξώφυλλο που είχε σχεδιάσει ο Βαλσαμάς και είχε δώσει στο Σκαρίμπα την εποχή που οι σχέσεις τους ήταν ανέφελες και προορίζονταν για το θεατρικό «Εαυτούληδες», είναι αυτό που ο Σκαρίμπας δώρισε στο Δ. Δεμερτζή και είναι το εξώφυλλο στο τεύχος «Εύβοια 6».

Πληροφορίες: ΕΡΤ, Νάσος Μπράτσος

Ο μπαρμπα - Γιάννης από την Χαλκίδα...

«Είμαι συνταξιούχος τελωνειακός και τάχα λογοτέχνης, αλλά και Ανάξιος απόγονος ορεσίβιων προγόνων...». Έτσι αυτοσυστηνόταν και επειδή είχε εντελώς προσωπικό ύφος τι πιο εύκολο να τον πούν εκκεντρικό. Ιδιόρρυθμο. Περίεργο. Τον πιο σπουδαίο εκπρόσωπο του λεγόμενου υπερεαλισμού στην Ελλάδα...

Μεγάλη κουβέντα να λες «Είμαι τάχα λογοτέχνης» όταν έχεις γράψει τα άντερά σου, από πεζά μέχρι ποιήματα, από θέατρο μέχρι Ιστορία. Η απόλαυση όταν διάβασα τα δύο βιβλία του «Το 21 και η αλήθεια», εκδόσεις Κάκτος.

Από το βιογραφικό του όπως το γράφει ο ίδιος: «Τώρα υπέρ τα 84 μου χρόνια γεγονώς, εφησυχάζω (σχεδόν μόνος) στο σπιτάκι μου, ζων «αεί-μη-διδασκόμενος», εν αναμονή το «εσχάτου-μου-μαθήματος» ευχαριστώντας εκείνο που ονομάζουμε Θεό, ''για τα βουνά και για τα δάση που είδα...''. Και για το ακριβές των παραπάνω αυτών ασήμαντων, υπογράφομαι, ο ταπεινότατος Γιάννης Σκαρίμπας».

Μιλάς για τον Παπαδιαμάντη και η σκέψη πάει στη Σκιάθο. 

 

Στην Πρέβεζα για τον Καρυωτάκη και για τον Καβάφη στην Αλεξάνδρεια.

 

Ο «μπαρμπα-Γιάννης», όπως έλεγαν τον Σκαρίμπα, ταυτίστηκε με την Χαλκίδα. Εκεί πήγαιναν οι δημοσιογράφοι για να τον συναντήσουν, να του πάρουν συνέντευξη και να ακούσουν το «κάτι άλλο», σκέψεις και λόγια ασιδέρωτα. Όπως μονάχα αυτός με τη δική του γνησιότητα έλεγε.

Γεννήθηκε στις, 28 Σεπτεμβρίου, το 1893, σ' ένα χωριό της Φθιώτιδας, δημοτικό πήγε στα Σάλωνα, σχολαρχείο στο Αίγιο, γυμνάσιο στην Πάτρα και κατέληξε στην Χαλκίδα. Μόνιμα. Στην αγαπημένη του Χαλκίδα. Έγινε εκτελωνιστής και γραφιάς.

Σπασμένο καράβι να 'μαι πέρα βαθιά
Έτσι να 'μαι
Με δίχως κατάρτια με δίχως πανιά
Να κοιμάμαι

Στίχοι μελοποιημένοι σε τραγούδι από ποίημα του Γιάννη Σκαρίμπα. Πέθανε 21 Ιανουαρίου το 1984.

 

Πληροφορίες: SDNA