Πανηγυρίζουν σε Τουρκία, Λιβύη και όχι μόνο για το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο που κυρώθηκε επίσημα... Σε μια εξέλιξη με σημαντικές προεκτάσεις για το νομικό και στρατηγικό καθεστώς της Ανατολικής Μεσογείου, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης (το νομοθετικό σώμα που εδρεύει στα ανατολικά της χώρας) προχώρησε την Τρίτη (20-10-2026), στην ομόφωνη επικύρωση του Μνημονίου Συναντίληψης του 2019 για τον καθορισμό των ζωνών θαλάσσιας δικαιοδοσίας με την Τουρκία.
Η απόφαση αυτή ανατρέπει πλήρως την πολυετή προηγούμενη άρνηση της ανατολικής διοίκησης, η οποία τελούσε υπό την επιρροή του στρατιωτικού διοικητή Χαλίφα Χαφτάρ, και ενοποιεί τη θεσμική στάση της Λιβύης αναφορικά με τη νομιμότητα της συμφωνίας.
Στην Τουρκία, η εξέλιξη αυτή έγινε δεκτή με εκτεταμένη ικανοποίηση από την πολιτική ηγεσία και τα εθνικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία έκαναν λόγο για μια ιστορική επιτυχία που δικαιώνει τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της χώρας.
Τα Τουρκικά ΜΜΕ υπογραμμίζουν ότι η καθολική επικύρωση από το Λιβυκό κοινοβούλιο προσδίδει πλέον αδιαμφισβήτητη θεσμική ισχύ στις διεκδικήσεις της Άγκυρας, θωρακίζοντας νομικά το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan) και διασφαλίζοντας τις ζώνες ενεργειακών ερευνών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Γεωγραφική Προσέγγιση και οι Επηρεαζόμενες Περιοχές:
Η χάραξη των θαλάσσιων συνόρων της συγκεκριμένης συμφωνίας βασίζεται στην πάγια Τουρκική θέση ότι τα νησιά που βρίσκονται σε ημίκλειστες θάλασσες ή απέναντι από μεγάλες ηπειρωτικές ακτές δεν δικαιούνται πλήρη επήρεια σε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και υφαλοκρηπίδα, παρά μόνο στενά χωρικά ύδατα. Βάσει αυτής της χαρτογραφικής μεθοδολογίας, η ευθεία γραμμή που ενώνει τις ακτές της Τουρκίας και της Λιβύης τέμνει τη θαλάσσια περιοχή παρακάμπτοντας τα δικαιώματα ζωνών των ελληνικών νησιών που παρεμβάλλονται γεωγραφικά.
Συγκεκριμένα, ο επίσημος χάρτης της συμφωνίας:
«Σβήνει» την επήρεια μεγάλων νησιωτικών όγκων και συγκεκριμένα:
- Δεν αναγνωρίζει δικαίωμα υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στην Κρήτη, τη Ρόδο, την Κάρπαθο και την Κάσο, θεωρώντας ότι οι περιοχές αυτές εμπίπτουν εντός της Τουρκοιβυκής δικαιοδοσίας.
- Απομονώνει γεωγραφικά το Καστελλόριζο: Το σύμπλεγμα του Καστελλόριζου στερείται οποιασδήποτε σύνδεσης με τις υπόλοιπες νησιωτικές ζώνες, καθώς αντιμετωπίζεται ως αποκομμένη νησιωτική περιοχή εντός της ευρείας τουρκικής ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας.
Και η Ελλάδα;
Την ώρα που η Τουρκία πανηγυρίζει και η Λιβύη αλλάζει στάση, η Αθήνα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διπλωματική πραγματικότητα που δύσκολα μπορεί να ωραιοποιηθεί.
Επί χρόνια η Ελληνική πλευρά χαρακτήριζε το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο «άκυρο και ανυπόστατο», όμως η νέα εξέλιξη δείχνει ότι η συμφωνία εξακολουθεί να αποκτά πολιτικά ερείσματα, ανεξάρτητα από τη διεθνή νομική αμφισβήτησή της.
Και κάπως έτσι, η Ελληνική διπλωματία δίνει την εικόνα εκείνου που «πιάστηκε με τη γίδα στην πλάτη» και εξακολουθεί να διαβεβαιώνει ότι όλα βρίσκονται υπό έλεγχο...
